Zabawy sensoryczne na świeżym powietrzu: wspólne aktywności umacniające rodzinę

Ciepłe miesiące to najlepszy czas, by dbać nie tylko o rozwój dzieci, lecz także o bliskość i dobrą atmosferę w rodzinie. Wspólne zabawy sensoryczne na świeżym powietrzu wspierają integrację sensoryczną, rozwój emocjonalny i budują więzi — niezależnie od wieku i potrzeb dziecka.

Dlaczego właśnie zabawy sensoryczne?

Zmysły (dotyk, ruch, wzrok, słuch, węch, propriocepcja) to fundament prawidłowego rozwoju — kształtują pewność siebie, pomagają radzić sobie z emocjami i uczą organizowania własnego ciała w przestrzeni. Zabawy integrujące kilka zmysłów są nieocenionym wsparciem w pracy z dziećmi, szczególnie z nadwrażliwościami, obniżonym napięciem mięśniowym czy trudnościami z koncentracją.

Proste pomysły na sensoryczne lato – zabawy, które łączą rodzinę

1. Ścieżka sensoryczna

Jak przygotować?
Ułóż na trawie ścieżkę z różnych materiałów: maty, kamyczki, kora, trawa, piasek, szyszki, chustki do tańca. Dzieci (i dorośli!) chodzą po niej bosymi stopami, eksplorując różne faktury.

Co rozwija?

• Wzmacnia czucie głębokie, propriocepcję, równowagę.
• Uczy odwagi i otwartości na dotyk.

Dla kogo?
Szczególnie polecana dzieciom z obniżonym napięciem mięśniowym, poszukującym wrażeń dotykowych, z nadreaktywnością na bodźce dotykowe.

2. Zabawy z wodą

Przykłady:

• Przelewanie wody z kubka do kubka, dmuchanie piany słomką, łowienie korków/pływających zabawek.
• „Mokra chusta” – przeganianie wodnych baloników przez rozciągniętą chustę.

Co rozwija?

• Koordynację wzrokowo-ruchową.
• Planowanie ruchu i kontrolę siły.
• Regulację emocji przez działanie uspokajające wody.

Dla kogo?
Dzieci szukające mocnych wrażeń dotykowych, potrzebujące wsparcia w kontroli emocji, z zaburzeniami SI dotyczącymi modulacji bodźców.

3. Malowanie naturą

Jak przygotować?
Zbieramy liście, patyczki, trawę, kwiaty – wszystko, co daje ogród – i używamy ich do robienia odbitek na kartce, tkaninie lub na folii rozłożonej na trawie.

Co rozwija?

• Kreatywność i ekspresję emocji.
• Precyzję ruchów (motorykę małą).
• Wrażliwość na kolory i faktury.

Dla kogo?
Dzieci z trudnościami grafomotorycznymi, zaburzeniami koncentracji, poszukujące kontaktu z naturą.

4. Slalom i wyzwania ruchowe

Przykłady:

• Biegi z przeszkodami z naturalnych elementów (np. podskoki przez pieńki, omijanie szyszek).
• Turlanie po trawie, przewroty, wspólne zawody w workach.

Co rozwija?

• Integrację przedsionkową.
• Planowanie ruchu, poczucie własnego ciała.

Dla kogo?
Dzieci z asymetrią napięcia, zaburzeniami przedsionkowymi (problemy z równowagą) i potrzebą rozładowania energii.

5. Tropienie zapachów

Jak przygotować?
Zamykamy oczy, wąchamy różne rośliny, skoszoną trawę, owoce, korę. Zgadywanki: co to za zapach?

Co rozwija?

• Wrażliwość na bodźce węchowe.
• Orientację w otoczeniu.
• Umiejętności językowe (opisywanie, nazywanie).

Dla kogo?
Dzieci z zaburzeniami modulacji zapachowej (zbyt silne lub za słabe reakcje na zapachy), wspomagająco przy planowaniu terapii logopedycznej.

6. Warsztaty muzyczne na trawie

Jak przygotować?
Budujemy instrumenty z natury: grzechotki z kamyków w puszce, bębenki z patyków i wiaderka, śpiewanie, rytmiczne klaskanie.

Co rozwija?

• Integrację słuchowo-ruchową.
• Rytmikę, wyczucie tempa.
• Pewność siebie i śmiałość w grupie.

Dla kogo?
Dzieci z nadwrażliwością słuchową, trudnościami w koordynacji na linii ucho-ciało, wymagające stymulacji społecznej.

7. Zabawy z balonami, chustą animacyjną, piłkami sensorycznymi

Przykłady:

• Przerzucanie balonów przez chustę.
• Toczenie, podbijanie piłek o różnych fakturach.
• Ściskanie dużej piłki sensorycznej w parach.

Co rozwija?

• Planowanie działania i współpracę.
• Wzmacnia więzi (aktywny kontakt fizyczny i emocjonalny).

Dla kogo?
Dzieci nieśmiałe, wymagające przełamywania barier dotykowych, potrzebujące ćwiczeń grupowych.

Praktyczne wskazówki organizacyjne

• Dbaj o bezpieczeństwo – wybierz miejsce z dala od ulicy, upewnij się, że używane materiały są bezpieczne.
• Obserwuj dziecko – reaguj, gdy któreś ćwiczenie wywołuje niepokój lub złość, proponuj alternatywy.
• Daj wybór – pozwól dziecku decydować o tempie zabawy i rodzaju bodźców (np. czy chce wejść na sensoryczną ścieżkę, które faktury są dla niego przyjemne).
• Włącz wszystkich członków rodziny – im więcej wspólnej aktywności, tym większe poczucie bezpieczeństwa i radości.
• Doceniaj inicjatywę dziecka – pytaj, jakie zabawy im się podobają, inspiruj się ich pomysłami.

Zabawy sensoryczne w pigułce:

Zabawa	Co wspiera / rozwija	Dla jakich dzieci polecana
Ścieżka sensoryczna	Propriocepcja, czucie głębokie, równowaga	Nadwrażliwość/podwrażliwość dotykowa, SI, obniż. napięcie
Zabawy z wodą	Koordynacja, regulacja emocji	Zaburzenia SI, dzieci impulsywne, poszukiwacze sens.
Malowanie naturą	Motoryka mała, kreatywność	Trudności grafomotoryczne, koncentracja
Slalom, turlanie	Integracja przedsionkowa, ruch	Asymetria napięcia, SI, rozładowanie energii
Tropienie zapachów	Węch, orientacja, komunikacja	Zab. zapachowe, logopedyczne wsparcie
Warsztaty muzyczne	Słuch, rytm, ekspresja społeczna	Nadwrażliwość słuchowa, koordynacja
Balony, chusta, piłki	Planowanie ruchu, współpraca, więzi	Nieśmiałość, SI, grupowe ćwiczenia

Zabawy sensoryczne na świeżym powietrzu to nie tylko wsparcie dla dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej, ale także świetna inwestycja w relacje rodzinne i zdrowie emocjonalne wszystkich domowników. Warto szukać inspiracji w naturze, świętować wspólne starania i dawać sobie dużo pozytywnych bodźców każdego dnia!